IQ Nedir?

IQ nedir? Intelligence Quotient ifadesinin kısaltmasıdır. Bireyin zeka testinde sağladığı zeka yaşını kronolojik (zamansal) yaşına bölüp, çıkanı 100 ile çarparak elde edilen bir zekâ gelişimi düzeyi göstergesi. Bütün bunlar ne anlama geliyor? IQ bize, belli bir zekâ testindeki puanımızı, kendi yaş-grubumuzdakilerle karşılaştırılmış biçimde gösterir. Testin 100 puanlık bir ortalama puanı, ve 15 puanlık bir standart sapması vardır. Pekâlâ, "standart sapma" ne demektir? Bu, teste katılan kişi sayısının yüzde 68'inin 85-115 arasında bir IQ değerine ulaşmış olduğunu gösterir. Üstelik, katılan kişilerin yüzde 95'inin de 70-130 arasında bir değere ulaştığını gösterir.

Şayet IQ'nuz 100 ise, bu ne anlama gelir? Bu, (sizin yaşınızdaki!) kişilerin yarısının sizden daha yüksek puan aldığı anlamına gelir. Öbür yarısının ise, sizden daha düşük puan aldığını gösterir. Diyelim ki, sizin IQ puanınız 130'dur. Bunun anlamı ne olacaktır? Bu, sizin yaş grubunuzdakilerin yüzde 97.5'inin sizden daha düşük puan aldığı anlamına gelir. Demek ki, yalnızca yüzde 2.5'i sizden daha yüksek puan almıştır. Bir IQ puanını şu yöntemle kolayca belirleyebilirsiniz:

Genel Yetenekleri Ölçen Bir Zekâ Testindeki IQ Puanı, istatistiksel olarak elde edilmiş olan bir sayıdır. Bu IQ sayısı, akademik (yani, eğitimle edinilen) beceri ve bilgilerin elde edilmesi için kullanılabilen göreli ve karşılaştırmalı yetenekleri belirtir. Her bireyin yüzlerce belli zihinsel yeteneği vardır. Bu yeteneklerin kimileri tam olarak ölçülebilir. Bu ölçümlerin bir bölümü, bir bireyin akademik zihinsel başarılarını güvenilir biçimde önceden tahmin edebilir. Her ne kadar bir IQ testi bir insanın zihinsel yeteneklerinin sadece birkaçını ölçer ise de, bu az sayıdaki yeteneklerden değerli bir ölçüm çıkarılabilir; zira onların çok sayıdaki başka insani yeteneklerle ilişkisi olumlu şekilde ve yüksek derecededir. Bu yeteneklerden birindeki yüksek puanınız, ölçülmemiş olan yeteneklerinizin de o kadar yüksek olacağının güçlü bir kanıtıdır.

Aşağıdaki ifadeler, aynı teste katılmış olan kimselerin IQ puanları bağlamında, istatistiksel olarak doğrudur:
100 puanlık bir IQ, teste katılmış olan bütün kişilerin yüzde 50'sinden daha yüksektir.
110 puanlık bir IQ, teste katılmış olan bütün kişilerin yüzde 75'inden daha yüksektir.
120 puanlık bir IQ, teste katılmış olan bütün kişilerin yüzde 93'ünden daha yüksektir.
130 puanlık bir IQ, teste katılmış olan bütün kişilerin yüzde 98'inden daha yüksektir.

Bir kimsenin kendi IQ'sunu öğrenmek istemesinin başlıca nedenlerinden biri, kendi olası akademik potansiyelinin bağımsız ve nesnel (objektif) bir portresini görebilmektir. Şayet IQ puanınız yüksek ise, siz bu bilgiyi, şu anda kendinize pek güvenmiyorsanız bile, birtakım öğrenim olanaklarına kolayca kavuşabilmek için kullanabilirsiniz. Ve gene, şayet IQ puanınız düşük ise, bu bilgiyi kendinize-sahip olduğunuzu düşündüğünüz zaman ve gösterebileceğiniz çabayı göz önünde tutarak-gerçekçi öğrenim hedefleri belirlemek amacıyla kullanabilirsiniz.

Önemli not: şurası akıldan çıkarılmamalıdır ki, bir IQ testi insani yeteneklerin-müzik, sanat, coşkusal dengelilik, bedensel koordinasyon, ya da ruhsal (tinsel) düzey gibi-pek çok türünü ölçmez. Yüksek bir IQ puanı, bir kimsenin mutlu olacağının, esenlikle yaşayacağının, ya da tinsel (ruhsal) yücelmeye ereceğinin garantisi değildir. Aynı şekilde, düşük bir IQ puanı da, o kimsenin parasal, ruhsal, ya da ahlaki açılardan başarısız olacağı anlamına gelmez.



Yaşamın her kesitinde "yüksek IQ"lu kişilere rastlanabilir, aynı şekilde, doktorlar, mühendisler gibi geleneksel olarak "paye verilegelmiş" gruplar içinde IQ'ları sadece "normal" düzeyde bir zekâya sahip olduklarını gösteren kişilere de rastlanabilir. Hemen hemen bütün sıradan insani işler (görevler), bir insanın sadece 50 ya da daha yüksek bir IQ düzeyine sahip olmasını gerektirir (bütün insanların yüzde 75'inin IQ'su 50 ya da biraz daha üzerinde bir düzeydedir). Yalnız şu var ki, IQ'su 50 olan bir bireyin öğrenimde başarı sağlayabilmesi ancak özel öğretim yöntemleri sayesinde, ve daha çok zaman harcanmasıyla mümkündür.

Ünlülerin tahmin edilen veya ölçülen IQ puanları
Ölçülemeyen Zekiler:
Leonardo da Vinci 220
Johann Wolfgang von Goethe 210

Süper Dahiler:
Voltaire 190
Sir Isaac Newton 190
Galileo Galilei 185
Charles Dickens 180

Süper Dahi:
Baruch Spinoza 175
Richard Wagner 170
Plato 170
Johann Sebastian Bach 165

Dahiler:
Albert Einstein 160+
Stephen W. Hawking 160+
Bill Gates 160
Rembrandt van Rijn 155
Sharon Stone 154

Zeki:
Richard Nixon 143
Madonna 140

Değişik şehirlere göre IQ puanları:
Amsterdam 109.4
Hamburg 109.3
Warschau 108.3
Stockholm 105.8

IQ derecelerinin yüzde olarak dağılımı